Burunyň dewiatsiýasy, burun boşlugyňyzyň (burun deşikleriniň) arasyndan ajyrýan süýek we gowagyň merkezden siljigidir. Burun septumy, burun boşlugyňyzynyň sag we çep taraplaryny ajyrýan dokuma. Möhüm darajada tekis burun septumy, iki deň ululykda burun boşlugy ýaratýar.
Hawa ikisi tarapdan hem erkin akýar.
Emma 10 adamdan takriban 8-niň, ýaňy köpçüligimiziň, burun sepgidäki bir az orta çykyp gitmegi bardyr. Köp adamlar şikäyetleri ýok bolandygy sebäpli, olara bu barada habar ýok.
Eger sizde has köpüräňlik bar bolsa, howa muryndan geçmegi gyn bolup, dem almagyňyz gyn bolup galyp biler. Bu bilen birge, muryň kanamasy we beýleki meseläniň ýüze çykmagyň ýükgüni artdyrýar.
Burun septumynyň egri bolmagynyň alamatlary
Durdylyp ýatyrylan septum, burunyňyz merkezden gitmek bilen görünmäge sebäp bolup biler.
Beýleki mümkin bolan ýylan septum alamatlarynyň arasynda:
Burun açıklıklarından dem almanda ýagdaý (köpçülik bir tarapda ýaramaz)
Ýüz agry
Baş ağry
Ýytdyryş ýetmezçiligi
Burun tigylygy
Gürültäli dem almagy
Burun ganamasý
Horlama - bu köpdür ki, dünýä boýunça täsir edýän giň ýaýran mesele. Bu aslynda uykusyzlyk ýaly esas saglyk meselesiniň belgisi bolmagy mümkin, şol sanda horlama çykaryp ýatan adamyň ätiňdegi adamlaryň uykysy bozulmagyna sebäp bolmagy da mümkin. Bizim Türkiýadaky şypahanamyz horlama üçin täsirli derman usullaryny hödürleýär, olaryň içinde uykynyň ylmy täjribeleri we jarrohlyk usullary.
Burun septumynyň egri bolmagynyň sebäpleri Burun septumynyň egri bolmagy, şol ugurda burun septumynyň deviatsiýasy diýilýär, bu ýagdaýda burun geçişleriniň iki tarapyň arasynda bolan ýüpek we süňk diwary egri ýa-da merkezden daşda. Bu genetika, jarahat ýa-da aýrym derman sebäpli bolup biler. Aýrym ýagdaýlarda burun septumynyň egri bolmagy dem almagyň kynlaşmagy, burun geçişleriniň tigyşmagy ýa-da burun ganamagy ýaly alamatlar ýüze çykarmagyň sebäbi bolup biler.
Siziň burunyňyzynyň ýarylmasyna bolmaň. Kyn ýaragatmak sizde burunyňyzynyň ýarylmasyna ýetip biler. Burunyňyz ulalyp, burunyňyzynyň ýarylmasynyň ulalmasyna, wagtynda bir tarapyna ýarylmasyna ýetip biler. Bu, burunyňyzynyň ýarylmasynyň iň köp ýaýran sebäbi. Beýleki sebäpleriň hatarynda burunyň synmagy girýär.
Syňak ýaly jesymler bar.
Risk faktorlary
Burun ýaralanmalaryna ýol açýan çäreler ýa-da wakalar riskiňizi artdyrýar. Mysallara şular degişlidir:
Awtomobil ýygynçylyklary, kontaktly sport görnüşleri, ýykylyşlar, jançylyklar we burun arkaly bağımlılık ýaratýan maddalaryň dem alynmagy jaralatlar ýetişdirmek bolup biler.
Siz ähli howplardan gaça durup bilmersiňiz. Ýöne howpsuzlyk guşagyny dakynmak ýaly ätiýaçlyk çärelerini görüp bilersiňiz. Kontakt sportuny oýnanyňyzda gorag enjamlaryny (ýüzüň maskasy we tuwalga) ulanyp bilersiňiz.
Bu keseliň kynçylyklary (islemeýänler)
Burnuň septumynyň kiçijik egilmegi hiç hili kynçylyk döretmeýär. Emma septumyň agyr egri bolmagy aşakdaky kynçylyklara sebäp bolup biler:
Dowamly sinusit
Agyz guramagy
Burun tigylygy
Uky apnoýasy
Uzak wagtlap ýa-da ýygy-ýygydan gulagyň ýokuşmagy (çagalarda)
Diagnoz we barlaglar
Lukmanlar bu ýagdaýy nädip anyklaýarlar?
Lukman burnuňyzy burun spekulumy arkaly barlaýar.
Bu gural burnuňyzy ýuwaşlyk bilen açyp, lukmana burnuňyzyň içini görmäge mümkinçilik berýär. Ol septumyňyza seredip, burun boşlugyňyzyň ululygyna täsir edýändigini barlap görer. Şeýle-de burnuňyzyň çuň dokumalaryny görkezýän barlaglary geçirip bilersiňiz
Size şu zatlar gerek bolup biler:
Kompýuter tomografiýasy
Burun endoskopiýasy
Bejergi we bejeriş
Adamlaryň köpüsine septumyň egri bolmagy üçin bejergi gerek däl, sebäbi olaryň alamatlary az ýa-da hiç ýok. Ýumşak alamatlary derman bilen bejerip bolýar. Ýöne septumyň egri bolmagy dogry dem almaga päsgel berýän bolsa, operasiýa etmeli bolarsyňyz.
Dermanlar
Septumyň ýumşak egri bolmagy wagtal-wagtal alamatlaryň döremegine sebäp bolup biler. Bu alamatlar syrkawlaýançaňyz ýüze çykmaz. Bu alamatlary reçetesiz satylýan dermanlar bilen bejerip bolýar. Olara aşakdakylar degişlidir:
Antihistaminler
Burun steroid spreýleri
Burun açylyşy
Ýöne üç günden gowrak yzly-yzyna burun dekonjestan spreýlerini ulanmaň. Bu bolsa gaýta-gaýta tıkanmaga getirip biler.
Septumyň egri operasiýasy
Septoplastiýanyň egri görnüşini düzetmegiň ýeke-täk ýoly septoplastiýa. Eger dem alyş kynçylyklaryňyz ýa-da başga biynjalyk edýän alamatlaryňyz (nägileligiňiz) bar bolsa, bu operasiýa bolup biler. Septoplastiýa döwründe hirurg septumyň şeklini üýtgedýär.
Eger çagaňyza operasiýa gerek bolsa, hirurg septoplastiýany burny doly ösýänçä (17-18 ýaşyna çenli) soňa goýup biler.
Käte septoplastiýa rinoplastiýa bilen bilelikde geçirilýär. Bu operasiýa burnuňy üýtgedýär. Burnuňyzyň daş keşbinden närazy bolsaňyz kömek eder.
Haçan lukmana ýüz tutmaly?
Eger nägileligiňiz dem almaga päsgel berse, ukyňyza päsgel berýän bolsa ýa-da durmuşyňyzyň başga taraplaryna ýaramaz täsir edýän bolsa, otolaringolog bilen gürleşiň.
Dr. Tuğçe Pütürgeli Özer
Gulak, burun we bokurdak keselleri boýunça spesialist
Ýewropa maslahaty tarapyndan sertifikatlaşdyrylan ENT hirurgy