Bäbeklerde sary kesel – ýaňy doglan döwründe deriniň we gözüň sargydy. Bu ýagdaý çaganyň ganynda bilirubiniň çendenaşa köpelmegi sebäpli döreýär. Bilirubin gyzyl gan öýjükleriniň sary reňkli pigmentidir. Neonatal sary kesel giňden ýaýran. Esasanam, 38 ýaşynda. Bu kesel bir hepdeden öň doglan we emdirilen bäbeklerde duş gelýär.
Ýaňy doglan çagalarda çaganyň bagrynda gandan gyzyl gan öýjükleriniň ýok edilmegi netijesinde döreýän bilirubin molekulýaryny arassalamak kyn bolýar. Käte sary keseliň esasy sebäbi bolup biler. Adatça, ýaňy doglan çagalarda sary keseli bejermek hökman däl. Bejergi gerek bolanda, çaganyň sary keselini ýagtylyk terapiýasy (fototerapiýa) bilen düzedip bolýar. Neonatal sary kesel bejerilmedik ýagdaýynda beýni zeperlenmegi seýrek mümkin.
Adatça, çaganyň ýüzünde sary kesel döreýär. Soňra gözlerde, kükregde, garynda, ellerde we ellerde sary kesel döreýär. Eger çagaňyzda sary kesel bar diýip şübhelenýän bolsaňyz, tebigy ýagtylykda çaganyň burnuna ýa-da maňlaýyna ýuwaşlyk bilen basyň. Eger basýan ýeriňiz sary bolsa, bu çaganyň sary keseliniň bardygyny aňladýar. Eger-de ol bir sekunt beýleki deriden ýeňil görünse, onda sary kesel ýok. Ýöne şübhelenýän bolsaňyz, çagany hökman barlamaga äkitmeli. Keselhanada ýatan wagty her 12 sagatdan çaganyň sary keseli barlanýar. Adatça, 3-nji we 7-nji günler aralygynda çaganyň sary keseli iň ýokary derejä ýetýär. Şonuň üçin çagany 2-3 günden soň ýene-de barlap görmeli.
Sary keseliň öňüni almakda iň esasy zat çagany ýygy-ýygydan emdirmekdir. Aýratynam, doglandan soň ilkinji birnäçe günüň dowamynda çagany günde 12 gezek emdirmeli. Formulaly bäbekleri her iki-üç sagatdan 30-60 ml formula bilen iýmitlendirmek ýerlikli.
Eger çaganyň bütin bedeninde (şol sanda garnynda, ellerinde we aýaklarynda) sary kesel bar bolsa, çaganyň gözleri sary bolsa, çagany oýarmak kyn bolsa we 3 hepdeden gowrak dowam etse, bu agyr sary keseliň alamaty bolup biler we seresap bolmaly.